Wie vindt, vindt rust!
Auteur: Floris Bloem
Redactionele inleiding
In een tijd waarin schoonheid vaak wordt gereduceerd tot toeval en complexiteit tot louter natuurwetten, nodigt Floris Bloem ons uit om opnieuw te kijken, niet alleen met onze ogen, maar met ons hart en ons verstand. In dit essay onthult hij hoe de natuur, van de geometrie van een sneeuwvlok tot de zang van een nachtegaal, is doordrenkt met orde, harmonie en doelgerichtheid. Het is een pleidooi om het universum te lezen als een boek vol handtekeningen, geschreven door een Kunstenaar die werkt met licht, leven en liefde.
Zoekt, en gij zult vinden! Wie vindt, vindt rust!
Laten we de luiken van onze ogen openen…
In de fijne en tere aderen van een blad…
In de sierlijke vleugels van een vlinder, versierd met veelkleurige patronen…
In de unieke geometrie van sneeuwvlokken, die allemaal van elkaar verschillen…
In de zeshoekige honingraat die een bij, voortgekomen uit een piepkleine larve, weeft en vult met een wonderbaarlijk voedsel als honing…
Voor wie kan luisteren naar het onbedrieglijke gefluister van het hart, ligt hierin een geheimzinnige boodschap besloten: en dat is Kunst!
De mens ziet kunst met zijn ogen, maar ontdekt met zijn verstand en geweten dat er ook een “Kunstenaar” moet bestaan die noodzakelijk aanwezig is, ook al is Hij met de ogen niet zichtbaar.
Wie een kunstwerk ziet maar de kunstenaar niet met zijn biologische ogen kan waarnemen, kan niet zeggen dat de kunstenaar niet bestaat…
Net zoals iemand die op een dag waarop de zon helder schijnt zijn ogen sluit, zichzelf enkel “nacht” bezorgt.
Ja, als er kunst is, moet er ook een kunstenaar zijn.
Dan verschijnt er, voor wie zich kan verwonderen en een gezond verstand heeft, een fel knipperende vraag op het scherm van het denken:
Wie is die kunstenaar die Zijn prachtige kunstwerken tentoonstelt op miljoenen verschillende soorten levende wezens?
Het is een vraag die net zo ingewikkeld is als een oerwoud, maar net zo eenvoudig als een bloem!
Maar het antwoord strekt zich uit van de melkwegstelsels tot het atoom, van de geometrie op de rug van een mier tot de balans in de nek van een giraf,
van de bewonderenswaardige akoestiek in de zang van een nachtegaal tot de oogverblindende biologische kenmerken van elke levende soort.
De vraag “Wie is de kunstenaar?” projecteert voor mensen met een gezond verstand en geweten voortdurend het duidelijke antwoord op het grote scherm van hun hart, in helder groen licht.
Dat antwoord kan alleen gelezen worden door wie “geletterd in geweten” is. Dat zijn degenen die het vermogen hebben om “ja” te zeggen tegen de waarheid. Dat zijn degenen die zich hebben bevrijd van vooringenomenheid, koppigheid en bekrompenheid.
Dat zijn de mensen die in staat zijn met de ogen van hun hart te zien, zodat zij niet alles uitsluitend in materie zoeken. Want:
Wie alles in materie zoekt, laat zijn verstand zakken tot in zijn ogen. En het oog is blind voor betekenis.
De gezochte kunstenaar kan niet tot dezelfde materiële categorie behoren als Zijn eigen kunstwerken.
De patronen van levende wezens spreken!
De natuur schreeuwt in stilte!
Laten we de veren van een pauw als voorbeeld nemen. De patronen, die lijken op optische illusies, zijn dat niet; het zijn wonderen van wiskundige verfijning, symmetrie en verhoudingen.
Of denk aan een stuifmeelkorrel die we onder de microscoop bekijken. Met zijn morfologie, anatomie, fysiologie en het genoom dat hij draagt, is hij volledig uitgerust om het voortbestaan van de plantensoort te verzekeren. Wat een geweldige realiteit!
In de natuur zijn patronen nooit willekeurig. Ze verschijnen doelgericht. Daar zijn talloze voorbeelden van te vinden. Laten we er enkele herinneren: de kleuren van bloemen zijn niet alleen esthetisch, maar hebben ook golflengten die bijen aantrekken. De strepen op de vacht van een tijger zijn niet enkel mooi, maar zorgen voor camouflage in het bos. Vlinders leggen hun eieren alleen op bepaalde bladeren, omdat de larven zich alleen met die plant kunnen voeden.
Zo’n perfecte afstemming kan nooit uit zichzelf of door toeval ontstaan, en zal dat ook nooit kunnen.
Logica en natuurkunde leren ons: “Elke handeling vereist een handelende oorzaak.” Dat is een wetenschappelijk feit (Newton’s tweede bewegingswet, F = m·a).
Kunst en Kunstenaar roepen: Zie het werk, herken de meester!
Als er kunst is, moet er ook een kunstenaar zijn. Geen enkel schilderij verschijnt zomaar op een doek zonder schilder…
Geen enkel stuk steen buigt zich vanzelf in de vorm van een beeld zonder dat een bekwame hand het volgens een ontwerp bewerkt…
En hoe zit het dan met de talloze onvoorstelbare patronen, plannen en versieringen in de natuur!?
Het kleurenspel in de huid van een kameleon, dat zich in milliseconden voltrekt, vereist kennis van fysica, chemie, het zenuwstelsel en optica. Welke factor heeft de kameleon zó ontworpen en uitgerust dat hij deze eigenschap bezit?
Een spin weeft een complex web van zijden draden met verschillende spanningsgraden om een prooi te vangen, in het donker, en hoewel ze blind geboren wordt.
Wie heeft haar deze kennis van geometrie en fysica bijgebracht?
En al deze handelingen in de natuur wijzen ons slechts op één ding: een onbeperkte kennis en macht die ziet, weet en wil.
Weten en zien om te scheppen: de weg van het blinde toeval is afgesloten
Neem nu de beroemde, spannende en actievolle roman Les Misérables.
Niemand zal beweren dat dit boek “uit zichzelf is ontstaan” doordat een inktpot is omgevallen. Want: waar betekenis is, is ook bedoeling. Waar ontwerp is, is ook een ontwerper.
Wie het boek heeft ontworpen en geschreven, moet een wereldberoemde schrijver zijn — en dat is, zoals iedereen weet, Victor Hugo.
Op dezelfde manier loopt een visie die probeert genetische codes, eiwitten, metabolisme, planeten en de architectuur van een honingraat te verklaren door toeval, keihard tegen de stalen deur van de werkelijkheid aan en valt neer.
Om te ontwerpen en te scheppen is het nodig over onbegrensd te beschikken: over kennis, macht, rijkdom, zien en horen.
Om te kunnen kiezen, moet men bewust zijn…
De systemen die het universum vormen, zijn niet alleen door kennis gemaakt, maar ook door bewustzijn.
Van handeling naar handelaar: van uitvoering naar uitvinder
Als er een rivier stroomt, moet er ook een bron zijn.
Als er een muur gebouwd is, moeten de bakstenen door een vakman met maat en balans geplaatst zijn.
Als een systeem functioneert, kun je niet zwijgen over de ingenieur die het ontwierp.
Het fotosyntheseproces bij planten is zo’n handeling.
Ze absorberen zonlicht met de groene kleurstof chlorofyl om suiker en andere organische producten te synthetiseren.
Daarvoor moeten ze water via hun wortels opnemen en tot in het blad transporteren.
Als we aannemen dat er geen “handelende oorzaak” is voor deze handelingen, en er geen verband van oorzaak en gevolg (causaliteit) wordt gelegd, verliest het proces elke betekenis en blijft het onvolledig.
De zon komt elke ochtend op en gaat elke avond onder…
De planeten blijven in hun baan en bewegen samen met de zon in de richting van het sterrenbeeld Vega.
Ons zonnestelsel beweegt met een gemiddelde snelheid van 720.000 kilometer per uur.
Terwijl de zon om het centrum van de Melkweg draait, draait zij ook om haar eigen as.
Waarom, hoe en onder invloed van welke factor?
Een minimale verschuiving in de as van de zon, of het uit de baan raken van een planeet, zou onvermijdelijk een grote ramp veroorzaken.
DNA wordt in elke cel gelezen en start de productie van eiwitten…
Net als deze talloze wetenschappelijke en biochemische feiten hebben zij allemaal een ordelijk verloop…
En orde vereist, volgens logica en verstand, een ordenende instantie.
Het universum lezen door de ogen van kunst
Wanneer je naar een bloem kijkt, zie je dat de rangschikking van de blaadjes overeenkomt met de Fibonacci-reeks.
Wat betekent de Fibonacci-reeks?
Het is een getallenreeks waarbij elk getal de som is van de twee voorgaande. Bovendien nadert de verhouding van opeenvolgende getallen steeds meer de gulden snede, naarmate de getallen groter worden.
Maar wat is de oorsprong van deze wiskunde?
Het onderzoeken en vinden van dat antwoord is verborgen in het bestaansdoel van ieder mens.
De wortels van planten strekken zich onder de grond uit als een soort chemische radar. Terwijl deze wortels het water volgens een bepaald principe opnemen, gebruiken zij een verbluffende plantfysiologische wet die de “minimumregel” wordt genoemd om mineralen te selecteren.
Dit betekent: de mineralen die nodig zijn, worden in opgeloste vorm samen met andere mineralen in het water opgenomen, maar in verhouding tot de laagst aanwezige hoeveelheid van de noodzakelijke mineralen in de bodem.
Door het fenomeen fototropisme richt de plant zich naar het licht.
Ook in de bloem vindt bestuiving plaats. Bestuiving begint met het transport van stuifmeel naar de stamper. Een stuifmeelkorrel kan echter alleen functioneren in de stamper van een bloem van dezelfde soort.
Dit is te vergelijken met een sleutel-en-slotrelatie. En pas na deze interactie kan de vrucht zich ontwikkelen.
Elke gebeurtenis die misschien gewoon lijkt, is op zichzelf een wonder. Geen fantasie, maar wetenschappelijke werkelijkheid.
Het universum is als een tentoonstellingshal van boven tot onder. Op elk levend wezen staat een handtekening, in elke cel een zegel…
Voor ogen die met een bovennatuurlijke, metafysische blik (een combinatie van verstand en geweten) kunnen kijken, is alles een duidelijk bewijs voor het bestaan van een verheven Schepper.
Alle dingen die de natuur vormen en de wetten die op deze dingen inwerken, wijzen noodzakelijk op het bestaan van een Wetgever die buiten henzelf staat.
De componenten van de natuur, dit schitterende kunstwerk, bevatten niet alleen esthetiek. Naast schoonheid zijn er ook sporen van oneindige kennis, verstand en wil. Degene die dit doet, is zowel wetend als ziend, zowel willend als handelend.
Met een werkelijkheid die ons voorstellingsvermogen en onze verbeelding te boven gaat, vernieuwt en herhaalt Hij voortdurend de daad van scheppen.
Een mens die zestig jaar leeft, is zestig keer getuige geweest van de lente, dankzij het paar ogen dat hem geschonken is. Als iemand in zo’n lange tijd de noodzakelijkheid van het bestaan van een almachtige Schepper niet beseft, moet hij zich dan niet afvragen of zijn verstand nog gezond is?
Voor wie het boek van het universum leest, is geloof een eis van de rede
Geloven in het bestaan van de Schepper is niet alleen een religieuze aanvaarding, maar ook een logische noodzaak.
Want alles wat we zien, is een handeling: een boom die groeit, een vogel die vliegt, een regendruppel die valt…
En elke handeling vereist een handelende oorzaak.
Zo’n bewuste, delicate en evenwichtige natuur is niet het speeltje van het toeval, maar het product van goddelijke wijsheid en oneindige macht.
Onthoud!
Elk teken wijst een richting aan.
Elke handtekening op een kunstwerk wijst naar de kunstenaar ervan.
Elk kunstwerk verwijst naar zijn meester.
Onthoud!
En het universum is één groot verkeersbord.
Slotwoord
Geloof is de deugd van zien met het hart, niet met de ogen.
Als je op zoek bent, richt je ogen dan op de natuur.
Kijk naar een boom die met de wind meebeweegt, naar sterren die knipogen, naar een mus die haar vleugels uitslaat.
Zie en luister, elk van hen zal je toefluisteren:
“Er is Iemand die mij gemaakt heeft en ik ben niet toevallig ontstaan!”
En dan zul je begrijpen dat geloof niet betekent dat je je ogen sluit, maar dat je je hart opent.
En wanneer dat hart opent, zul je merken dat de verheven Schepper spreekt door het werk dat Hij heeft gemaakt…
